Onderhandse Lening: Regel Het Zelf (incl. Voorbeeldcontract)


Hier lees je alles over de onderhandse lening: dé lening die je afsluit zónder tussenkomst van een bank.

Dit is namelijk een type (particuliere) lening waarmee je o.a. een nieuw bedrijf mee kunt financieren, omdat je geen lening van de bank krijgt. Of als je als ouder je kind wilt helpen bij de aankoop van een woning. Bij onderhandse leningen vindt geen controle plaats bij het Bureau Krediet Registratie (BKR).

De geldgever kan een familielid, vriend of bekende zijn. Je onderhandelt als geldnemer (vrager) rechtstreeks met de geldgever (aanbieder) over de voorwaarden van de lening. Hieronder vallen onder meer de hoogte van het leenbedrag, het aflossingsbedrag, de terugbetalingstermijn en de hoogte van de rente.

Het is belangrijk goede afspraken te maken en deze niet mondeling, maar schriftelijk in een modelcontract vast te leggen.

Kenmerken van een onderhandse lening

  • Twee betrokken partijen
  • Een lager rentepercentage
  • Niet openbaar
  • Gunstige voorwaarden
  • Geen BKR-controle

Voor- en nadelen onderhands geld lenen van vrienden

kenmerken onderhandse lening

Een voordeel van onderhands geld lenen van ouders of vrienden is dat de voorwaarden vaak soepeler zijn dan bij een bank. Je kunt individuele afspraken maken, waardoor een lening op maat ontstaat.

Wanneer je als startende ondernemer van een eenmanszaak bij je ouders of familie aanklopt, mag je over het terugbetalen van de lening waarschijnlijk langer doen dan bij een bank.

Een ander voordeel is dat er geen controle bij het BKR is.

Een nadeel kan zijn dat afspraken zonder contract met betrekking tot aflossing en rente niet worden nagekomen en er persoonlijke conflicten ontstaan over de lening, met alle gevolgen van dien.

Hoe komt een onderhandse lening tot stand?

Een onderhandse lening kun je in 4 overzichtelijke stappen tot stand brengen:

1. Kijk naar je budget

Het is belangrijk dat je eerst naar je eigen financiële plaatje kijkt en geen financiële problemen hebt als je besluit een lening bij je ouders of bij vrienden aan te gaan. Kun je het contract aflossen? Heb je dus budget beschikbaar voor de maandelijkse of jaarlijkse aflossing. Andersom (als aanbieder) geldt uiteraard ook dat je het geld moet kunnen missen.


02. Afspraak2. Maak afspraken

Bespreek met elkaar welk bedrag je wilt lenen, hoe hoog de maandelijkse aflossing is, binnen welke termijn je de lening terugbetaald moet hebben en tegen welke rente. Misschien wil je het eerste half jaar wel een onderhandse lening zonder aflossing, waarbij je alleen rente betaalt? Neem alles goed door.


03. Rente3. Rente bepalen

Bepaal de rente die je moet betalen over het leenbedrag. Let er bij het afspreken van de hoogte van de rente op dat deze marktconform is. Dat wil zeggen dat de rente niet teveel af mag wijken van de rente die gemiddeld wordt gevraagd in de markt voor soortgelijke leenbedragen.


04. Contract4. Contract vastleggen

De vierde stap is het contractueel vastleggen van alle afspraken die jullie hebben gemaakt met betrekking tot de lening. Je kunt dit doen in een schuldbekentenis of in een modelovereenkomst. Voor kleine bedragen, zoals het bekostigen van een studie of een onderhandse autolening is een dergelijk contract voldoende.


In het contract kun je de volgende onderdelen opnemen:

  • Datum
  • Naam, adres geldnemer
  • Naam, adres geldgever
  • Leenbedrag in cijfers en letters
  • Doel van de lening
  • Terugbetalingstermijn
  • Rentepercentage
  • Handtekening van beiden

Stel dat je vergeet af te spreken wanneer het geleende bedrag terugbetaald moet zijn, dus dat er geen einddatum in het contract is opgenomen. Dan is dat nog geen probleem, want de wetgever heeft voor deze situatie gelukkig in het Burgerlijk Wetboek een bepaling opgenomen (Art 6:38 BW):

Indien geen tijd voor de nakoming is bepaald, kan de verbintenis terstond worden nagekomen en kan terstond nakoming worden gevorderd.

Dit betekent dat je direct kun laten weten dat je het geld terug wilt (het bedrag opeisen). Het is eigenlijk altijd verstandig om een overeenkomst van een financiële instantie te gebruiken, zodat je niets vergeet. Een voorbeeldcontract kun je hieronder downloaden:

Voorbeeldcontract downloaden

Voorbeeldcontract

Download hier gratis een een professioneel voorbeeldcontract als handige PDF. Deze kun je vervolgens eenvoudig zelf invullen.

We sturen géén spam en afmelden kan bij iedere e-mail. Powered by ConvertKit

Gaat het om een groter bedrag dat je wilt lenen en heb je bijvoorbeeld de onderhandse lening voor je hypotheek nodig? Dan is het aan te raden om de lening eveneens op een financiële manier te registreren.

Je kunt dan de onderhandse lening bij een notaris regelen. Dit voorkomt eventuele bewijsproblemen. Aan notarieel vastleggen zijn wel kosten verbonden. De notariskosten kun je natuurlijk ook weer (voor een deel) opnemen in de lening.

Marktconforme rente

Op het rentepercentage gaan we graag nog iets dieper in. De Belastingdienst verwacht namelijk als je geld gaat lenen aan een ander privépersoon, een familielid of vriend, dat je hiervoor een rente vraagt. Hoeveel rente je moet vragen, hangt af van de vraag of de lening direct opeisbaar is.

Kan de geldgever de lening binnen enkele maanden terugvorderen (direct opeisbaar), dan moet je van de fiscus een minimale rente vragen. Is de lening niet direct opeisbaar, dan verwacht de Belastingdienst dat je een rente vraagt die marktconform is.

Doe je dit niet en vraag je een lagere rente of zelfs helemaal geen rente, dan ziet de Belastingdienst het renteverschil als een schenking. Komt het bedrag boven de schenkingsvrijstellingen uit, dan moet de ontvanger schenkbelasting betalen over het gedeelte dat boven de vrijstelling uitkomt.

Wanneer je als ouder schenkt aan je kind, kan dit wel weer van invloed zijn op de erfbelasting, omdat je erfenis voor de erven dan kleiner wordt.

Glijclausule opnemen

Je kunt in het contract van de onderhandse lening een zogeheten ‘glijclausule’ opnemen. Dit voorkomt dat de rente helemaal vervalt als de Belastingdienst vindt dat de rente niet marktconform is.

Het rentepercentage kan dan met terugwerkende kracht worden aangepast. Deze clausule beschermt je alleen wanneer kan worden aangenomen dat je als ‘redelijk denkend mens’ tot het betreffende rentepercentage bent gekomen.

Onderhandse lening en de Belastingdienst

Wanneer je geld uitleent, mag je dit niet verzwijgen. Je moet dit aanmelden bij de Belastingdienst. Dit doe je eenvoudig bij je aangifte inkomstenbelasting in box 3. Het bedrag wordt bij je eigen vermogen opgeteld.


Of de rente van de lening fiscaal aftrekbaar is, is afhankelijk van het doel van de lening. Wordt het geld gebruikt voor een reis naar Amerika of een lange vakantie in een bungalow in België, dan geldt geen renteaftrek.

Wordt het geld gebruikt voor onderhoud van een huis of bij aankoop woning in het buitenland? Ga je dus het krediet omzetten in hypotheek, dan kom je voor renteaftrek in box 1 van het belastingstelsel in aanmerking.

Onderhands geld lenen van ouders

Ouders kunnen aan kind onderhands geld lenen, bijvoorbeeld voor het bekostigen van hun studie. Kinderen kunnen andersom ook aan ouders geld lenen wanneer deze tijdelijk in de bijstand zitten of onverwacht voor kosten komen te staan waar geen geld voor is.

Geld lenen van ouders

Of het verstandig is met vrienden, ouders, familie of andere aanbieders een lening aan te gaan, hangt af van hoe de lening tot stand komt. Leg daarom altijd de afspraken die je maakt duidelijk vast in een document.

Laat desgewenst het contract juridisch controleren. Ontstaat er onduidelijkheid of gaat er iets mis, dan is helder wat er is afgesproken bij het aangaan van de lening en kun je bewijzen overhandigen.

Voorbeeld

We geven je een voorbeeld van een onderhandse lening van je ouders:

Stel je leent 10.000 euro van je ouders tegen 6% rente en spreekt af dat je jaarlijks 2.500 euro terugbetaalt. De rente in het eerste jaar bedraagt dan 6% van 10.000 euro = 600 euro. Je betaalt het eerste jaar dus 2.500 euro aan aflossing en 600 euro aan rente = 3.100 euro.

Het tweede jaar betaal je nog 6% rente over 7.500 euro = 450 euro. Je betaalt het tweede jaar 2.950 euro terug, 2.500 euro aan aflossing en 450 euro aan rente.

Wil je een persoonlijke lening aanvragen bij een financiële instantie dan bedraagt de gemiddelde rente tussen de 5 en 8%. Vraag je als uitlener van het geld aan kind of partner slechts 3% rente, dan betaalt de ontvanger van het geld schenkbelasting over het deel dat te weinig aan rente wordt betaald.

In 2018 worden onderstaande tarieven gehanteerd bij schenkingen.

Schenkbedrag in euro  Lening bij partner of ouders Lening bij grootouders Lening bij anderen
Tot 123.248 10 procent 18 procent 30 procent
Vanaf 123.248 20 procent 36 procent 40 procent

Ouders kunnen ook de lening omzetten in schenking. Dan betaalt het kind hier direct belasting over.

Onderhands geld lenen van je werkgever

Als een werknemer een schuld wil aflossen of een auto wil kopen, kan de werkgever hem of haar een bedrag lenen. We noemen dit een personeelslening.

Ook hiervoor geldt dat de minimaal geldende marktrente in rekening moet worden gebracht. Wordt dit niet gedaan, dan moet het rentevoordeel bij het loon van de werknemer worden opgeteld, zodat er loonheffing op het bedrag kan worden ingehouden.

Als de lening aflossingsvrij is of door kwijtschelden niet terugbetaald hoeft te worden, dan wordt de lening als loon aangemerkt. Het is verstandig om alle afspraken schriftelijk vast te leggen. Dit om problemen te voorkomen.

Geld lenen van en aan BV

Geld lenen BVBen je eigenaar van een BV en heb je geld nodig voor een auto of wil je iemand anders geld lenen? Dan kun je hiervoor geld gebruiken vanuit je BV. Je leent dan als het ware geld wat je terug moet betalen aan de BV.

De lening is rechtsgeldig en moet aan diverse zakelijke voorwaarden voldoen (zie hiervoor de Belastingdienst). Dit zijn voorwaarden die de BV in vergelijkbare omstandigheden ook aan derden zou stellen.

Leg daarnaast eveneens vast in een leningsovereenkomst wat er gebeurt bij faillissement en/of overlijden. Of de lening met onderpand wordt aangegaan is afhankelijk van het feit aan wie je geld vanuit je BV leent.

Als je onzakelijk handelt, kan de Belastingdienst de lening zien als inkomsten. Vermeld het bedrag van de private loan in je boekhouding op een grootboekrekening op de balans als vreemd vermogen.

Zo ben je niet illegaal, maar legaal bezig. De BV geeft het bedrag op in de aangifte vennootschapsbelasting.

Voorbeeld onzakelijk handelen

Stel: een dochter heeft 25.000 euro nodig voor het opzetten en inrichten van haar eigen behandelpraktijk. Ze is hiervoor bij de bank geweest. Omdat ze niet voldoet aan de voorwaarden die de bank stelt en dus het geld niet kan lenen, klopt ze bij de BV van haar vader aan voor een lening.

Een derde partij had onder deze voorwaarden in vergelijkbare situatie geen lening van de BV gekregen. Wanneer de BV dan toch geld leent aan dochter, kan de Belastingdienst dit als onzakelijk handelen van de BV beschouwen.

Onderhands lenen de moeite waard?

Wil je particulier lenen, dan zijn er mogelijkheden genoeg. Er zijn tal van kredietverstrekkers en internetsites waar een leningen worden aangeboden. De rente die je dan betaalt is doorgaans tussen de 5 en 8%. Het is daarom altijd verstandig om eerst eens in je eigen omgeving rond te kijken.

Wellicht is iemand bereid om je het geldbedrag te lenen. Een lening binnen de familie berekenen gaat doorgaans soepeler dan met een erkende kredietverstrekker. Afspraken leg je vast in een overeenkomst met familie. Dit alles maakt dat particulier lenen, ofwel de onderhandse lening behoorlijk in trek is.

Onderhandse Lening: Regel Het Zelf (incl. Voorbeeldcontract)
Waardeer dit artikel
Ben je er nog niet helemaal uit? Vergelijk hier zelf meer partijen en maak een weloverwogen keuze.